به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجتالاسلام والمسلمین محمد احمدزاده، مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی، در خطبههای پیش از نماز جمعه امروز(۱۳ شهریورماه) در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی، با اشاره به ظرفیت وقف در حل مسائل جامعه، اظهار داشت: به جای اینکه تنها بگوییم کاش کسی برای حل این مشکل کاری میکرد، میتوانیم بخشی از توان و دارایی خود را وارد میدان کنیم. اینجاست که وقف از یک عمل فردی فراتر میرود و به یک سرمایه اجتماعی برای حل مسائل جامعه تبدیل میشود.
وی افزود: اگر جوانی برای ازدواج نیازمند حمایت است، میتوان برای ازدواج وقف کرد؛ اگر بیماری توان پرداخت هزینههای درمان و دارو برایش طاقتفرسا شده است، میتوان برای سلامت و درمان وقف کرد؛ اگر دانشآموز یا دانشجویی استعداد دارد اما توان مالی ادامه تحصیل ندارد، میتوان برای علم و آموزش وقف کرد؛ اگر جوانی به دنبال کار است، میتوان برای اشتغال و کارآفرینی وقف کرد و اگر نسل آینده با مسئله آب و محیط زیست مواجه است، میتوان برای آب، کشاورزی پایدار و محیط زیست وقف کرد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده تصریح کرد: وقف فقط یادگار گذشته نیست و میتواند پاسخ امروز ما به نیازهای فردای جامعه باشد. چه زیباست که شعار امسال هفته وقف همین حقیقت را به ما یادآوری میکند؛ «میراث ماندگار، آینده پایدار»؛ وقف، پیوند میان ایمان دیروز، نیاز امروز و آینده فرداست.
وقف؛ خیری که با رفتن انسان از دنیا، از بین نمیرود
وی با اشاره به جایگاه وقف و صدقه جاریه در فرهنگ اسلامی، بیان کرد: در فرهنگ نورانی اهلبیت(علیهمالسلام)، انسان مؤمن تنها برای دوران حیات خود نمیاندیشد، بلکه به این فکر میکند که پس از رفتنش چه خیری از او در جامعه باقی میماند و چه یادگاری از او به جا خواهد ماند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با اشاره به روایتی از امام صادق(علیهالسلام) درباره باقی ماندن اجر صدقه جاریه پس از مرگ انسان، گفت: پرونده اعمال ما با رفتن از این دنیا بسته میشود، اما اگر در زمان حیات خود وقفی ایجاد کرده باشیم، پاداش آن همچنان به ما میرسد. چه تعبیر زیبایی است که انسان از دنیا میرود، اما اگر برای خدا وقف کرده باشد، خیر او از دنیا نمیرود.
وی ادامه داد: پادشاهان، قدرتمندان و زورمداران بسیاری بودند که ثروتهای آنچنانی و نجومی داشتند، اما امروز هیچ نام و نشانی از آنان نیست؛ ولی خانم گوهرشاد پس از ششصد سال همچنان نامش زنده است و خیرش باقی است. هر زائری که در این مسجد مبارک نمازی میخواند، ثوابی نیز به واقف این مسجد نثار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده خاطرنشان کرد: ممکن است واقف سالها پیش از دنیا رفته باشد، اما امروز دانشآموزی از مدرسهای که او وقف کرده استفاده کند، بیماری از درمانگاهی که با درآمد وقف او اداره میشود بهره ببرد، خانوادهای از عواید یک موقوفه کمک دریافت کند، مسجدی با درآمد وقف او آباد شود یا زائری در یک بقعه متبرکه خدمت دریافت کند.
وی افزود: بسیاری از خدماتی که به زائران در این آستان مقدس ارائه میشود، از محل نذورات و موقوفاتی است که خیرین و واقفان وقف کردهاند. بسیاری از این افراد صدها سال است که در این دنیا نیستند، اما خیرشان ماندگار و پابرجاست و نامشان در این عالم میدرخشد.
امیرالمؤمنین(علیهالسلام)؛ الگویی روشن برای فرهنگ وقف
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) در زمینه وقف، گفت: اگر بخواهیم برای وقف یک الگوی روشن و الهامبخش داشته باشیم، چه کسی شایستهتر از امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) است؟ در روایت آمده است که پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) زمینی را به امیرالمؤمنین(علیهالسلام) عطا کردند و حضرت علی(علیهالسلام) در آنجا چاهی حفر کردند تا آب از زمین جوشید. آن را «ینبع» نامیدند. فردی برای تبریک خدمت امیرالمؤمنین(علیهالسلام) رسید و گفت: آقا، مبارک باشد، چه چاه آبی! حضرت فرمودند: بشارت بده به کسانی که میخواهم این را برای آنان وقف کنم؛ این را برای حجاج بیتاللهالحرام و هر کسی که از اینجا عبور میکند، وقف کردم.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده بیان کرد: آب در منطقه حجاز بسیار ارزشمند بود و امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمودند این صدقه قطعی و ماندگار برای زائران خانه خدا و رهگذران راه خدا باشد؛ نه فروخته شود، نه بخشیده شود و نه به ارث برسد.
وی ادامه داد: امیرالمؤمنین(علیهالسلام) چشمهای را وقف کرد تا تشنگی انسانها را برطرف کند. امروز سؤال این است که ما برای رفع کدام تشنگی جامعه خود میتوانیم وقف کنیم؛ تشنگی برای علم، درمان، اشتغال، ازدواج جوانان، مسکن نیازمندان، دارو، آب و محیط زیست، قرآن و فرهنگ اهلبیت(علیهمالسلام). این همان روح وقف است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی گفت: مردم عزیز ما در استانی زندگی میکنیم که به برکت وجود حضرت علی بن موسی الرضا(علیهالسلام)، یکی از گنجینههای بزرگ فرهنگ وقف، زیارت و خدمت به مردم است. امروز در خراسان رضوی ۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه ثبت شده و ۳۰۵ بقعه متبرکه وجود دارد که یادگاران اهلبیت(علیهمالسلام) و ستارگانی گرداگرد خورشید وجود حضرت امام رضا(علیهالسلام) هستند.
وی تصریح کرد: این اعداد فقط عدد نیستند؛ پشت هر موقوفه یک نیت خیر وجود دارد، پشت هر نیت خیر یک انسان مؤمن قرار گرفته و پشت هر واقف، یک باور بزرگ و یک نگاه به آینده قرار دارد؛ اینکه انسان میتواند از مال خود عبور کند تا خیرش برای دیگران باقی بماند.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده با بیان اینکه ۳۰۵ بقعه متبرکه فقط ساختمان و بنا نیستند، اظهار داشت: این بقاع متبرکه کانونهای معنویت، قرآن، فرهنگ اهلبیت(علیهمالسلام)، خدمت اجتماعی و پناهگاه معنوی مردم در نقاط مختلف استان هستند. ما خود را در برابر این سرمایه عظیم، امین مردم و امانتدار نیت واقفان میدانیم.
موقوفات باید زنده، مولد و خدمترسان باشند
وی در ادامه با اشاره به برخی دغدغهها درباره نحوه اداره موقوفات، بیان کرد: گاهی تصور وجود دارد که هر کسی مالی را وقف میکند، باید آن موقوفه را تحویل اداره اوقاف بدهد؛ این تصور غلط است. در نظام وقف، موقوفه متعلق به نیت واقف است و سازمان اوقاف مالک موقوفات نیست، بلکه حافظ، ناظر و امین اجرای نیت واقف در حدود وظایف و مقررات قانونی است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی افزود: واقف میتواند هنگام وقف، هر کسی را به عنوان متولی تعیین کند. ممکن است این متولی خود واقف، فرزند واقف، شخص دیگری یا اشخاص دیگری و حتی سازمان اوقاف باشد. بنابراین این واقف است که تعیین میکند موقوفه او پس از وی توسط چه کسی اداره شود.
وی همچنین درباره امکان استفاده واقف از منافع موقوفه در زمان حیات خود گفت: برخی دغدغه دارند که اگر مالی را وقف کنند، دیگر امکان استفاده از آن را نخواهند داشت. این در حالی است که طبق فتوای مراجع معظم تقلید، این امکان فراهم شده و شخص میتواند در وقفنامه، تا زمانی که در قید حیات است، منافع را برای خود استثنا کند و بگوید منافع تا زمانی که در قید حیات هستم، در اختیار خودم باشد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده تصریح کرد: رسالت ما این است که نیت واقف را حفظ کنیم و اجازه ندهیم حقی که واقف برای خدا و مردم قرار داده است، از مسیر خود خارج شود و از متولی وقف حمایت کنیم تا بتواند نیت واقف را امینانه اجرا کند.
وی با بیان اینکه مردم حق دارند درباره نحوه استفاده از ظرفیت وقف سؤال کنند، گفت: مردم حق دارند از ما بپرسند این سرمایه عظیم وقف چگونه در خدمت جامعه قرار گرفته است. در یک سال گذشته تلاش کردیم موقوفات و بقاع متبرکه از ظرفیت بالقوه به ظرفیت بالفعل برسند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی افزود: در همین مسیر، با حمایت خیرین، بیش از ۶ هزار مترمربع پروژه عمرانی در بقاع متبرکه، اعم از زائرسرا، شبستان، سرویس بهداشتی، محوطهسازی و بخشهای مختلف مورد نیاز زائران احداث و به بهرهبرداری رسیده است. این یعنی امانتداری و مشارکت مردم در نیکوکاری و خدمتگزاری به زائران.
وی ادامه داد: همچنین بیش از ۳۶ هزار مترمربع پروژه سرمایهگذاری در انواع پروژههای مختلف برای احیا و ارتقای بهرهوری در موقوفات اجرا و به بهرهبرداری رسیده است. این یعنی موقوفه نباید سرمایه راکد باشد؛ موقوفه باید زنده، مولد، آباد و خدمترسان به مردم باشد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده تأکید کرد: ما به دنبال بزرگ کردن صرف عدد موقوفات نیستیم، بلکه به دنبال بزرگ کردن سفره خدمت موقوفات برای مردم هستیم.
وی یکی از عرصههای مورد توجه برای بهرهوری موقوفات را استفاده از ظرفیت انرژیهای پاک، بهویژه انرژی خورشیدی دانست و گفت: در حال حاضر حدود چهار مگاوات برق خورشیدی در ۷۵ ساختگاه در عرصههای مختلف موقوفات و متناسب با ظرفیت منابع موقوفات ایجاد شده است تا به رفع ناترازی برق کمک کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: اراضیای داریم که قبلاً آب داشتند و به دلیل خشکسالی اکنون از حیز انتفاع خارج شدهاند، اما میتوان روی این زمینهایی که خشکسالی آنها را از ثمردهی خارج کرده است، نیروگاه خورشیدی احداث کرد. همچنین قرارداد بیش از ۶۰ مگاوات برق خورشیدی در نقاط مختلف منعقد شده و عملیات اجرایی آن نیز آغاز شده است.
وی اظهار داشت: این یعنی یک موقوفه میتواند از یک دارایی موجود به یک جریان درآمد پایدار برای سالهای آینده تبدیل شود. این یعنی وقف هم حافظ سنت است و هم پاسخگوی نیاز امروز و این همان مفهوم آینده پایدار است.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده با اشاره به فعال شدن ظرفیتهای موقوفات در بخش کشاورزی و دامپروری، گفت: در مجموعه موقوفات استان، با نگهداری حدود ۷ هزار دام سبک و سنگین، سالانه قریب به ۲۰ هزار تن محصولات لبنی و پروتئینی به بازار تحویل داده میشود. در زمینه اصلاح نژاد نیز اقدامات مؤثری صورت گرفته و پایداری دوقلوزایی در دامها به دست آمده است.
وی افزود: در اراضی موقوفه، اصلاح روشهای آبیاری و تغییر الگوی کشت نیز دنبال شده که نتیجه آن افزایش بهرهوری، ایجاد اشتغال و خدمترسانی بهتر به موقوفات و ذینفعان بوده است. اینها یعنی وقف میتواند همزمان اقتصاد، تولید، اشتغال و خدمترسانی را تقویت کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی همچنین با اشاره به ثبت وقفهای جدید در استان، بیان کرد: در یک سال گذشته در خراسان رضوی ۹۴ وقف جدید به ثبت رسید. این ۹۴ وقف یعنی ۹۴ تصمیم مؤمنانه و ۹۴ انسان یا خانوادهای که تصمیم گرفتند بخشی از دارایی خود را از خود عبور دهند و برای خدا و مردم ماندگار کنند.
وی ادامه داد: امروز بیش از ۸۰۰ نیت مغفول در استان شناسایی شده است که شرایط، لوازم، مکانها و نیازهای متعدد و مختلفی دارند. بنابراین وقف فقط ساخت مسجد و حسینیه نیست که البته این کار نیز در جای خود بسیار بافضیلت است؛ امروز میتوان برای اشتغال جوانان، ازدواج، درمان، دارو، تحصیل، حمایت از نخبگان، علم و فناوری، مسکن، آب، محیط زیست و بسیاری از نیازهای جامعه وقف کرد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده گفت: یکی از موقوفات جدیدی که ثبت شده، وقف برای حمایت از فرزندآوری است. گاهی با مواردی مواجه میشویم که به دلیل نگرانی پدر و مادر از تأمین هزینههای آینده، فرزندی به دنیا نمیآید. البته این از ضعف ایمان است؛ خداوند متعال میفرماید فرزندانتان را از ترس نداری نکشید، ما هستیم که رزق و روزی شما و آنان را میدهیم.
وی افزود: با این حال، خیری مالی را برای حمایت از فرزندآوری وقف کرده است. اگر کسی دغدغه و نگرانی دارد که فرزندش فردا چگونه تأمین شود، این موقوفه میگوید من حامی هستم.
وقف؛ زمینهساز خدمت، انتظار و آینده پایدار
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با اشاره به طرح قرار دوازدهم اظهار داشت: یکی دیگر از برنامههای ارزشمند، قرار دوازدهم است که در دوازدهم هر ماه، خیرین به نیت حضرت ولیعصر(عج)، بخشی از توان و امکانات خود را برای گرهگشایی از زندگی مؤمنان اختصاص میدهند.
وی ادامه داد: گاهی کمک به یک خانواده نیازمند، گاهی تأمین جهیزیه، گاهی کمک درمانی، گاهی تهیه لوازم ضروری زندگی و گاهی دستگیری از انسانی است که در گوشهای از جامعه چشم امید به یاری دیگران دارد. این فرهنگ بسیار ارزشمند است. انتظار فقط دعا نیست؛ انتظار، خدمت است. کسی که به نیت امام زمان(عج) دست یک نیازمند را میگیرد، فرهنگ انتظار را در جامعه زنده میکند.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده با اشاره به فعالیتهای فرهنگی بقاع متبرکه استان گفت: بقاع متبرکه استان در سال گذشته عرصه حضور و اجرای برنامههای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی بودند و بیش از هزار و ۵۰۰ مبلغ در مناسبتهای مختلف و در ویژهبرنامههای بقاع متبرکه، خدمتگزار زائران بودند.
وی افزود: هدف ما این است که بقاع متبرکه به معنای واقعی کلمه خانه مردم باشد؛ جایی برای قرآن، دعا، معرفت، زیارت، آرامش، کمک به نیازمند و گرهگشایی از زندگی مردم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی تأکید کرد: وقف مخصوص ثروتمندان نیست. گاهی یک ملک بزرگ وقف میشود، اما گاهی یک مغازه کوچک، یک قطعه زمین، بخشی از درآمد، تجهیزات یک مرکز درمانی، کتابهای یک کتابخانه یا بخشی از یک دارایی برای یک نیت خیر اختصاص پیدا میکند. مهم بزرگی مال نیست؛ مهم بزرگی نیت است.
وی با اشاره به اهمیت ترویج فرهنگ وقف در میان نسل جوان گفت: فرهنگ وقف باید در میان نسل جوان نیز زنده شود. باید به فرزندانمان بیاموزیم که ثروت فقط آن چیزی نیست که برای خودمان نگه میداریم؛ بخشی از ثروت واقعی انسان، چیزی است که برای دیگران باقی میماند.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده در ادامه به فعالیت صندوق قرضالحسنه وقف ماندگار اشاره کرد و گفت: صندوق قرضالحسنه وقف ماندگار در استان شعبهای دایر کرده و از محل وجوهی که مردم و خیرین در این صندوق به امانت گذاشتهاند، تاکنون بیش از هزار وام قرضالحسنه، بدون حتی کارمزد، به کسانی که در بقاع متبرکه و در قالب طرح شمیم خدمت آموزش دیدهاند، پرداخت شده است.
وی افزود: خداوند متعال درباره قرضالحسنه میفرماید کسی که یک کار نیک انجام دهد، چند برابر آن را دریافت میکند. کسانی که میتوانند پول خود را سپردهگذاری کنند و سود بگیرند یا کارهای دیگری انجام دهند، باید توجه داشته باشند که یک به ۱۰ را هیچ بانکی نمیدهد، اما بانک خداوند این وعده را داده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی بیان کرد: صندوق قرضالحسنه وقف ماندگار این آمادگی را دارد که با مشارکت خیرین، حتی در مواردی که برخی خیرین وجهی را در صندوق قرار میدهند، خودشان مشخص کنند این وام قرضالحسنه به کدام افراد نیازمند پرداخت شود و در چه دورهای بازپرداخت شود. این فرصت خدمت، تحت نظارت بانک مرکزی ایجاد شده و در حال انجام است.
وی با بیان اینکه هفته وقف، هفته تجلیل از یک فرهنگ الهی است، خاطرنشان کرد: وقف، فرهنگ بخشش، مسئولیتپذیری و آیندهنگری است. امروز در کنار مضجع شریف حضرت امام علی بن موسیالرضا(علیهالسلام) ایستادهایم و از واقفانی سخن میگوییم که شاید بسیاری از آنان سالهاست در میان ما نیستند، اما آثار خیرشان همچنان در زندگی مردم جاری است.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده ادامه داد: امروز اگر این چراغ روشن است، به نام یک واقف و یک خیر میدرخشد. تکتک آجرهایی که در یک مکان مذهبی، مکان وقفی، مدرسه یا کتابخانه استفاده شدهاند، ذکر و یاد خدا را به نام آن واقف خیراندیش زنده نگه میدارند.
وی گفت: ممکن است انسان از دنیا برود، اما میتواند کاری کند که خیرش سالها پس از او در دنیا بماند. از همه واقفان و خیرین عزیز، چه آنهایی که نامشان در تاریخ ثبت شده و چه آنان که گمنام و بیادعا برای خدا قدم برداشتهاند، صمیمانه قدردانی میکنیم. برای واقفان درگذشته از خداوند متعال رحمت و مغفرت مسئلت داریم و برای واقفان و خیرین زنده، سلامتی، عزت و برکت آرزو میکنیم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی خطاب به مردم خراسان رضوی گفت: اگر امروز در جامعه ما مشکلی وجود دارد، بیایید فقط منتظر حل آن نباشیم؛ بخشی از توان خود را برای حل آن ماندگار کنیم. اگر جوانی نیازمند اشتغال است، وقف کنیم؛ اگر خانوادهای نیازمند حمایت است، وقف کنیم؛ اگر بیماری نیازمند درمان است، وقف کنیم؛ اگر دانشآموزی نیازمند فرصت تحصیل است، وقف کنیم و اگر آینده این سرزمین نیازمند آب، محیط زیست، علم و فناوری است، وقف کنیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر میخواهیم نام ما پس از رفتنمان باقی بماند، بدانیم که ماندگارترین نامها، نامهایی هستند که در دفتر خدمت به مردم ثبت شدهاند.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده گفت: ۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه، ۳۰۵ بقعه متبرکه و ۹۴ وقف جدید، فقط عدد نیستند؛ اینها ایمان مردم خراسان رضوی و سرمایهای برای خدمت به نسل امروز و فرداست.
وی اظهار داشت: بیایید این امانت الهی را بهتر از گذشته حفظ کنیم، آبادتر از گذشته تحویل دهیم و کاری کنیم که نسلهای آینده نیز وقتی نام واقفان امروز را میشنوند، برای آنان دعا کنند. بیایید کاری کنیم که آیندگان درباره ما نیز بگویند: او از دنیا رفت، اما خیرش از دنیا نرفت.
حجتالاسلام والمسلمین احمدزاده در پایان برای روح همه واقفان، خیرین و خادمان و کسانی که از این دنیا سفر کردهاند، رحمت و مغفرت الهی و حشر با اولیای الهی را مسئلت کرد و برای واقفان، خیرین و خادمان وقف، سلامتی و برکت و برای همگان توفیق خدمت صادقانه به مردم و حفظ و اجرای دقیق نیت واقفان را از خداوند متعال خواستار شد.
نظر شما